ഹാഷിം വഫ
നിങ്ങളുടെ ബ്രാൻഡ് ഇന്ന് കേരളത്തിൽ വിജയിച്ചിരിക്കാം. എന്നാൽ ഗൾഫിലെ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് മലയാളികളിലേക്കും അവിടത്തെ വൻ വിപണിയിലേക്കും വ്യാപിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുമ്പോൾ ഒരു അദൃശ്യമായ പ്രതിബന്ധം നിങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയേക്കാം. നിങ്ങളുടെ ബ്രാൻഡ് നെയിം ഇതിനകം മറ്റാരോ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിലെ ട്രേഡ്മാർക്ക് നിയമങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ നിയമത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്. ഒരു ബ്രാൻഡിന് ഇന്ത്യയിൽ ലഭിച്ച സംരക്ഷണം ഗൾഫിൽ സ്വയമേവ ലഭിക്കില്ല. ഗൾഫ് വിപണിയിലേക്ക് വ്യാപിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഏതൊരു മലയാളി സംരംഭകനും ഈ വസ്തുത മനസ്സിലാക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്.
ഗൾഫ് കോഓപ്പറേഷൻ കൗൺസിലിലെ ആറ് അംഗ രാജ്യങ്ങൾ (UAE, സൗദി അറേബ്യ, കുവൈറ്റ്, ഖത്തർ, ബഹ്റൈൻ, ഒമാൻ) ഏകീകൃതമായ ഒരു ട്രേഡ്മാർക്ക് ചട്ടക്കൂട് സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ ഏകീകൃത നിയമം ട്രേഡ്മാർക്ക് നിർവചനങ്ങൾ, അവകാശങ്ങൾ, നടപടിക്രമങ്ങൾ എന്നിവ സമാനമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. എങ്കിലും ഇത് ഒരു സുപ്രധാന വസ്തുത ഓർമിക്കണം: GCC വ്യാപകമായ ഒറ്റ ട്രേഡ്മാർക്ക് അല്ല ഇത്. ഓരോ രാജ്യത്തിലും വെവ്വേറെ അപേക്ഷ നൽകി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യേണ്ടി വരും.
1. ഫസ്റ്റ് ടു ഫയൽ തത്വം: ആര് ആദ്യം ഫയൽ ചെയ്യുന്നുവോ, അവർക്ക് അവകാശം
ഇതാണ് ഇന്ത്യൻ സംരംഭകർ പലപ്പോഴും അവഗണിക്കുന്ന ഏറ്റവും നിർണ്ണായക വസ്തുത. ഇന്ത്യയിൽ "ഫസ്റ്റ് ടു യൂസ്" തത്വം ഭാഗികമായി പ്രവർത്തിക്കും. അതായത് നിങ്ങൾ ആദ്യം ഒരു പേര് വാണിജ്യപരമായി ഉപയോഗിച്ചാൽ അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കാം. ഗൾഫിൽ അങ്ങനെയല്ല. ഇവിടെ ആര് ആദ്യം രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നുവോ അവർക്കാണ് നിയമപരമായ അവകാശം, പേര് നേരത്തെ ഉപയോഗിച്ചാലും ഇല്ലെങ്കിലും.
ഇതിന്റെ പ്രായോഗിക അർത്ഥം ഇതാണ്: കേരളത്തിലെ പ്രസിദ്ധമായ ഒരു ബ്രാൻഡ് നെയിം ദുബായിലോ റിയാദിലോ ആരെങ്കിലും ഇതിനകം രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, നിങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ പേരിൽ അവിടെ പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കാൻ പറ്റില്ല. പല സന്ദർഭങ്ങളിലും വൻ തുകകൾ നൽകി ആ ട്രേഡ്മാർക്ക് തിരികെ വാങ്ങേണ്ടി വരും, അല്ലെങ്കിൽ പുതിയ പേരിൽ പുനഃസ്ഥാപിക്കേണ്ടി വരും.
2. ഓരോ രാജ്യത്തിലും വെവ്വേറെ അപേക്ഷ
GCC നിയമം ഏകീകൃതമാണെങ്കിലും, അപേക്ഷകൾ ഓരോ രാജ്യത്തിലെ ദേശീയ ട്രേഡ്മാർക്ക് അധികാരത്തിലും വെവ്വേറെ ഫയൽ ചെയ്യണം. UAE-യിലെ MOE-യിലും (Ministry of Economy), സൗദി അറേബ്യയിലെ SAIP-ലും, ഇതുപോലെ ഓരോ ജൂറിസ്ഡിക്ഷനിലും. ഓരോന്നിനും വെവ്വേറെ ഫീസ്, വെവ്വേറെ പ്രക്രിയ, വെവ്വേറെ പ്രസിദ്ധീകരണ കാലയളവ്, വെവ്വേറെ എതിർവാദ കാലയളവ്. ഏകദേശം 12 മുതൽ 18 മാസം വരെ ഒരു അപേക്ഷ പൂർത്തിയാകാൻ എടുക്കാം.
3. മഡ്രിഡ് പ്രോട്ടോക്കോൾ ഒരു ബദൽ, എന്നാൽ എപ്പോഴും ഉചിതമല്ല
WIPO-യുടെ മഡ്രിഡ് സിസ്റ്റം വഴി ഒറ്റ അന്താരാഷ്ട്ര അപേക്ഷയിലൂടെ ഒന്നിലധികം രാജ്യങ്ങളിൽ ട്രേഡ്മാർക്ക് സംരക്ഷണത്തിന് അപേക്ഷിക്കാം. UAE, ബഹ്റൈൻ, ഒമാൻ, ഖത്തർ എന്നിവ ഈ സിസ്റ്റത്തിന്റെ അംഗങ്ങളാണ്. എങ്കിലും GCC-യിലെ രണ്ട് പ്രധാന വിപണികളായ സൗദി അറേബ്യയും കുവൈറ്റും ഇപ്പോഴും മഡ്രിഡ് സിസ്റ്റത്തിന്റെ ഭാഗമല്ല. അവിടെ നേരിട്ടുള്ള ദേശീയ അപേക്ഷ തന്നെ വേണം.
ഇതുകൂടാതെ, GCC വിപണികളിൽ മഡ്രിഡ് വഴിയുള്ള ഫയലിങ് എപ്പോഴും ഉചിതമല്ല എന്നതാണ് വസ്തുത. മഡ്രിഡ് രജിസ്ട്രേഷൻ "അടിസ്ഥാന അപേക്ഷ" (basic application) യെ ആശ്രയിച്ചാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. ആദ്യത്തെ അഞ്ച് വർഷം അടിസ്ഥാന അപേക്ഷയ്ക്ക് എന്തെങ്കിലും പ്രശ്നം വന്നാൽ, ലോകത്തെല്ലായിടത്തുമുള്ള എല്ലാ വ്യാപനങ്ങളും ഒരുമിച്ച് റദ്ദാകും. ഇതിനെ "സെൻട്രൽ അറ്റാക്ക്" എന്ന് വിളിക്കുന്നു. കൂടാതെ ഗൾഫിലെ ട്രേഡ്മാർക്ക് ഓഫീസുകൾക്ക് വസ്തുക്കളുടെയും സേവനങ്ങളുടെയും വിവരണത്തിൽ പ്രത്യേക ആവശ്യങ്ങളുണ്ട്. മഡ്രിഡ് വഴി ഫയൽ ചെയ്യുമ്പോൾ ഈ പ്രാദേശിക ആവശ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് വിവരണം പുനഃക്രമീകരിക്കാൻ പരിമിതിയുണ്ട്, ഇത് നിരസിക്കലിലേക്കോ ഭാഗിക സംരക്ഷണത്തിലേക്കോ നയിച്ചേക്കാം.
ഇക്കാരണങ്ങളാൽ ഭൂരിഭാഗം അനുഭവസമ്പന്നരായ IP ഉപദേശകരും GCC വിപണികളിൽ ദേശീയ ഫയലിങ് തന്നെ ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു. ഓരോ രാജ്യത്തിലും പ്രാദേശിക ഏജന്റിലൂടെ വെവ്വേറെ അപേക്ഷ നൽകുമ്പോൾ പ്രാദേശിക നിയമങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് അപേക്ഷ ക്രമീകരിക്കാം, എതിർവാദങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാം, ഫലപ്രദമായ സംരക്ഷണം ഉറപ്പാക്കാം. മഡ്രിഡ് ചെലവ് കുറവായി തോന്നാമെങ്കിലും, ദീർഘകാല സംരക്ഷണത്തിന്റെ ഉറപ്പ് നൽകുന്നത് ദേശീയ ഫയലിങ് ആണ്.
4. അറബി ഭാഷയിലെ പരിഗണനകൾ
ഗൾഫിലെ ട്രേഡ്മാർക്ക് രജിസ്ട്രേഷനിൽ ഇംഗ്ലീഷ് നാമത്തിന്റെ അറബി ലിപിയിലുള്ള പതിപ്പ് കൂടി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. നിങ്ങൾ ഇംഗ്ലീഷിൽ മാത്രം രജിസ്റ്റർ ചെയ്താൽ, അറബി പതിപ്പിൽ മറ്റാർക്കെങ്കിലും രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ പറ്റും. ഫലത്തിൽ നിങ്ങളുടെ ബ്രാൻഡ് നാമത്തിന്റെ പകുതി മാത്രമേ സംരക്ഷിക്കപ്പെടൂ. ഇംഗ്ലീഷ്, അറബി എന്നീ രണ്ട് രജിസ്ട്രേഷനുകൾ പരിഗണിക്കണം.
അറബി പരിഭാഷ ശ്രദ്ധിച്ച് തെരഞ്ഞെടുക്കണം. ഇംഗ്ലീഷ് നാമത്തിന്റെ നേർ ലിപ്യന്തരണം (transliteration) ചിലപ്പോൾ അറബി സംസാരിക്കുന്നവർക്ക് വ്യത്യസ്തമോ പ്രതികൂലമോ ആയ അർത്ഥം നൽകാം. പ്രാദേശിക ഭാഷാ വിദഗ്ദ്ധന്റെ സഹായം ഈ ഘട്ടത്തിൽ വിലപ്പെട്ടതാണ്.
5. സാംസ്കാരികവും മതപരവുമായ പരിഗണനകൾ
ഇസ്ലാമിക സംസ്കാരത്തിന് വിരുദ്ധമെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ചിഹ്നങ്ങൾ, വാക്കുകൾ, ചിത്രങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന ട്രേഡ്മാർക്കുകൾ ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിൽ പൊതുവെ നിരസിക്കപ്പെടും. മതചിഹ്നങ്ങൾ, പന്നിയുടെ ചിത്രീകരണം, മദ്യ സംബന്ധിയായ ദൃശ്യങ്ങൾ, ദേശീയ ചിഹ്നങ്ങളോട് സാമ്യമുള്ളവ എന്നിവ ഒഴിവാക്കണം. കേരളത്തിലെ പല ബ്രാൻഡുകൾക്കും ഇത് അപരിചിതമായ ഒരു മാനദണ്ഡമാണ്. നിങ്ങളുടെ ലോഗോയോ ടാഗ്ലൈനോ ഈ പരിഗണനകൾക്ക് വിധേയമാണോ എന്ന് മുൻകൂട്ടി പരിശോധിക്കണം.
6. ഫ്രാഞ്ചൈസ് ബിസിനസ്സിന് പ്രസക്തമായ ക്ലാസുകൾ
ട്രേഡ്മാർക്ക് രജിസ്ട്രേഷൻ "ക്ലാസുകൾ" പ്രകാരമാണ് നടക്കുന്നത് (നൈസ് ക്ലാസിഫിക്കേഷൻ). ഒരു റെസ്റ്റോറന്റ് ഫ്രാഞ്ചൈസിന് സാധാരണയായി ക്ലാസ് 43 (റെസ്റ്റോറന്റ് സേവനങ്ങൾ) ആവശ്യമാണ്. എങ്കിലും നിങ്ങൾ ഭക്ഷ്യ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വിൽക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ക്ലാസ് 29, 30 കൂടി ചേർക്കണം. ജ്വല്ലറി ബ്രാൻഡിന് ക്ലാസ് 14, വസ്ത്രങ്ങൾക്ക് ക്ലാസ് 25, വിദ്യാഭ്യാസ സേവനങ്ങൾക്ക് ക്ലാസ് 41, ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾക്ക് ക്ലാസ് 44 എന്നിങ്ങനെ. ഓരോ ക്ലാസിനും വെവ്വേറെ ഫീസ് ഉണ്ട്. ഭാവിയിലെ ഉൽപ്പന്ന വൈവിധ്യവത്കരണം മുൻകൂട്ടി കണ്ട് ക്ലാസുകൾ തെരഞ്ഞെടുക്കണം.
7. മലയാളി സംരംഭകർ ചെയ്യുന്ന സാധാരണ തെറ്റുകൾ
• ഗൾഫ് വ്യാപനം തീരുമാനിച്ച ശേഷം മാത്രം ട്രേഡ്മാർക്ക് ഫയൽ ചെയ്യുക. അപ്പോഴേക്കും മറ്റാരെങ്കിലും രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരുന്നാൽ വൈകിപ്പോകും.
• ഇംഗ്ലീഷിൽ മാത്രം രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക, അറബി പതിപ്പ് അവഗണിക്കുക.
• ഒരൊറ്റ ക്ലാസിൽ മാത്രം രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക, ഭാവിയിലെ വൈവിധ്യവത്കരണം പരിഗണിക്കാതെ.
• ഫ്രാഞ്ചൈസിയെ കണ്ടെത്തിയ ശേഷം മാത്രം ട്രേഡ്മാർക്ക് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുക. ഫ്രാഞ്ചൈസിക്ക് ഇത് വലിയ നിയമപരമായ റിസ്കാണ്, ബിസിനസ് കരാർ തന്നെ ദുർബലപ്പെടും.
• പ്രാദേശിക ഏജന്റിനെ മാത്രം ആശ്രയിക്കുക, അന്താരാഷ്ട്ര IP നിയമത്തിൽ പരിജ്ഞാനമുള്ള വിദഗ്ദ്ധരെ കാണാതെ.
8. പ്രവർത്തന പദ്ധതി: എവിടെ തുടങ്ങണം
• ഗൾഫ് വ്യാപനത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കാൻ തുടങ്ങുമ്പോൾ തന്നെ ലക്ഷ്യ വിപണികളിൽ ട്രേഡ്മാർക്ക് സെർച്ച് നടത്തുക. നിങ്ങളുടെ പേര് ലഭ്യമാണോ എന്ന് ഉറപ്പ് വരുത്താൻ.
• ലക്ഷ്യ വിപണികൾ പ്രാധാന്യക്രമത്തിൽ തെരഞ്ഞെടുക്കുക: ആദ്യം UAE-യാണോ, പിന്നെ സൗദിയോ, അതോ എല്ലാ ആറ് രാജ്യങ്ങളും?
• ഇംഗ്ലീഷ്, അറബി എന്നീ രണ്ട് ഭാഷകളിലും രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക.
• നിങ്ങളുടെ ഇപ്പോഴത്തെ ഉൽപ്പന്ന/സേവന വിഭാഗത്തിന് അനുയോജ്യമായ ക്ലാസുകളിലും, ഭാവിയിലെ വ്യാപന സാധ്യതയുള്ള ക്ലാസുകളിലും ഫയൽ ചെയ്യുക.
• ഫ്രാഞ്ചൈസിങ് ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ലക്ഷ്യ വിപണികളിലെ രജിസ്ട്രേഷൻ പൂർത്തിയാക്കുക. ഇതാണ് ഫ്രാഞ്ചൈസിമാർക്കും നിങ്ങൾക്കും നൽകാവുന്ന ഏറ്റവും വലിയ നിയമപരമായ സുരക്ഷ.
ഗൾഫിലെ വിപണി മലയാളി സംരംഭകർക്ക് ഒരു വൻ സാധ്യതയാണ്. അവിടെ ജീവിക്കുന്ന 30 ലക്ഷത്തിലധികം മലയാളികൾ നിങ്ങളുടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും സ്വാഭാവിക ഉപഭോക്താക്കളാണ്. എങ്കിലും വളർച്ചയ്ക്ക് ശരിയായ നിയമപരമായ അടിത്തറയില്ലെങ്കിൽ, വർഷങ്ങളുടെ കഠിനാധ്വാനം ഒരൊറ്റ നിയമപ്രശ്നത്തിൽ തകർന്നുപോകാം.
ട്രേഡ്മാർക്ക് രജിസ്ട്രേഷൻ ഒരു ചെലവല്ല; ഇത് നിങ്ങളുടെ ബ്രാൻഡിന്റെ ഭാവിയിലെ ഏറ്റവും ലാഭകരമായ നിക്ഷേപങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഗൾഫിലേക്ക് കാൽ വയ്ക്കും മുമ്പ് ഈ അടിത്തറ ഉറപ്പിക്കുക. നിങ്ങളുടെ ഫ്രാഞ്ചൈസിമാർക്കും, നിക്ഷേപകർക്കും, ഉപഭോക്താക്കൾക്കും നൽകാവുന്ന ഏറ്റവും വലിയ വാഗ്ദാനം "ഈ ബ്രാൻഡ് സുരക്ഷിതമാണ്" എന്നതാണ്.
(ലേഖകൻ: ഹാഷിം വഫ | സ്ഥാപകൻ, ലെഗസി പാർട്ണേഴ്സ് ഗ്ലോബൽ, hashim@legacypartners.in)
Read DhanamOnline in English
Subscribe to Dhanam Magazine
