മുകേഷ് അംബാനിയുടെ റിലയന്സ് ജിയോ ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ തദ്ദേശീയ ബഹിരാകാശ ഇന്റര്നെറ്റ് ശൃംഖല ലക്ഷ്യമിട്ട് 1,600-ലധികം LEO ഉപഗ്രഹങ്ങള് വിന്യസിക്കുന്ന മെഗാ പദ്ധതിക്ക് ഇന്-സ്പേസിന്റെ സാങ്കേതിക അനുമതി നേടി. സ്റ്റാര്ലിങ്കിനെയും ആമസോണിനെയും മറികടക്കുന്ന 4.5-5 Tbps ശേഷിയിലൂടെ ഗ്രാമങ്ങളും അതിര്ത്തി പ്രദേശങ്ങളും ഉള്പ്പെടെ അതിവേഗ ബ്രോഡ്ബാന്ഡ്, D2D സേവനങ്ങള്, പ്രതിരോധ സുരക്ഷാ കണക്റ്റിവിറ്റിയും ഉറപ്പാക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം.
ഇന്ത്യയുടെ ടെലികോം വിപണി പിടിച്ചടക്കിയ മുകേഷ് അംബാനിയുടെ റിലയന്സ് ജിയോ ഇനി ബഹിരാകാശവും കീഴടക്കാന് ഒരുങ്ങുന്നു. ബഹിരാകാശത്ത് സ്വന്തമായി ഉപഗ്രഹ ശൃംഖല (Constellation) സ്ഥാപിച്ച് ഉപഗ്രഹ ഇന്റര്നെറ്റ് സേവനം നല്കാനുള്ള ജിയോയുടെ നിര്ണായക പദ്ധതിക്ക് കേന്ദ്ര സ്പേസ് റെഗുലേറ്ററായ ഇന്-സ്പേസിന്റെ (IN-SPACe) സാങ്കേതിക അനുമതി ലഭിച്ചു. ഭൂമിയോട് അടുത്ത ഭ്രമണപഥത്തില് (Low Earth Orbit - LEO) 1,600-ലധികം ഉപഗ്രഹങ്ങള് വിന്യസിക്കാനുള്ള ജിയോയുടെ പ്രൊപ്പോസല് സാങ്കേതികമായി മികച്ചതാണെന്നും ആഗോള സംവിധാനങ്ങളായ സ്റ്റാര്ലിങ്കിന് ഒപ്പത്തിനൊപ്പം നില്ക്കുന്നതാണെന്നും ബഹിരാകാശ നിയന്ത്രണ ഏജന്സിയായ ഇന്-സ്പേസ് (IN-SPACe) വിലയിരുത്തി.
ഇതോടെ എലോണ് മസ്കിന്റെ സ്റ്റാര്ലിങ്ക് (Starlink), ആമസോണ് എന്നിവയുടെ ആഗോള മേധാവിത്വത്തിന് വെല്ലുവിളിയുയര്ത്തി പൂര്ണ്ണമായും ഇന്ത്യയില് നിന്നുള്ള ആദ്യത്തെ തദ്ദേശീയ ഉപഗ്രഹ ഇന്റര്നെറ്റ് ശൃംഖല യാഥാര്ത്ഥ്യത്തിലേക്ക് അടുക്കുകയാണ്. ഇന്-സ്പേസിന് പുറമെ
ഇന്ത്യന് സ്പേസ് റിസര്ച്ച് ഓര്ഗനൈസേഷന് (ISRO), ടെലികോം ഡിപ്പാര്ട്ട്മെന്റിന് (DoT) കീഴിലുള്ള വയര്ലെസ് പ്ലാനിംഗ് ആന്ഡ് കോര്ഡിനേഷന് (WPC) വിംഗ് എന്നിവരും ചേര്ന്നാണ് ഈ മൂല്യനിര്ണ്ണയം നടത്തിയത്.
ഗ്ലോബല് ഭീമനായ സ്റ്റാര്ലിങ്കിന് ഒപ്പമെത്തുന്ന സാങ്കേതിക തികവാണ് ജിയോയുടെ പദ്ധതിക്കുള്ളതെന്നാണ് വിലയിരുത്തല്. 1,600 മുതല് 1,650 വരെ ഉപഗ്രഹങ്ങള് ഭൂമിയില് നിന്ന് ഏകദേശം 650 കിലോമീറ്റര് ഉയരത്തിലുള്ള ഭ്രമണപഥത്തില് വിന്യസിക്കാനാണ് ജിയോ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
ഇന്ത്യയിലുടനീളം സെക്കന്ഡില് 4.5 മുതല് 5 ടെറാബിറ്റ് (Tbps) വരെ അതിവേഗ ഡാറ്റാ ശേഷി (Throughput capacity) നല്കാന് ഈ ശൃംഖലയ്ക്ക് സാധിക്കും. നിലവില് ഇന്ത്യയില് അനുമതിയുള്ള സ്റ്റാര്ലിങ്കിന്റെ ശേഷി 600 ജിഗാബിറ്റും (Gbps), അനുമതിക്കായി കാത്തിരിക്കുന്ന ആമസോണിന്റേത് 3 ടെറാബിറ്റുമാണ്. ഇവയേക്കാള് ഉയര്ന്ന ശേഷിയാണ് ജിയോ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നത്. അടുത്ത 2 മുതല് 3 വര്ഷത്തിനുള്ളില് പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കാനാണ് റിലയന്സ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. ഏകദേശം 10 ബില്യണ് മുതല് 15 ബില്യണ് ഡോളര് വരെയാണ് (ഏകദേശം 96,000 കോടി മുതല് 1.44 ലക്ഷം കോടി രൂപ വരെ) ഇതിന്റെ ചെലവ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.
രാജ്യത്തെ ഫൈബര് കേബിളുകളോ മൊബൈല് ടവറുകളോ എത്താപ്പെടാത്ത ഉള്നാടന് ഗ്രാമങ്ങളിലും അതിര്ത്തി പ്രദേശങ്ങളിലും ഉയര്ന്ന വേഗതയുള്ള ബ്രോഡ്ബാന്ഡ് ഇന്റര്നെറ്റ് എത്തിക്കുക എന്നതാണ് ഈ മെഗാ പ്രൊജക്റ്റിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. ഫിക്സഡ് സാറ്റലൈറ്റ് സര്വീസസ്, സെല്ലുലാര് ബാക്ക്ഹോള് എന്നിവയ്ക്ക് പുറമെ സാധാരണ മൊബൈല് ഫോണുകളിലേക്ക് നേരിട്ട് സാറ്റലൈറ്റ് കണക്റ്റിവിറ്റി നല്കുന്ന 'ഡയറക്ട്-ടു-ഡിവൈസ്' (D2D) സേവനവും ജിയോ ഇതിലൂടെ ലക്ഷ്യമിടുന്നുണ്ട്. പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി രാജ്യത്തുടനീളം 20 മുതല് 22 വരെ ഗ്രൗണ്ട് സ്റ്റേഷനുകള് ജിയോ സ്ഥാപിക്കും.
വാണിജ്യ ആവശ്യങ്ങള്ക്ക് പുറമെ രാജ്യത്തിന്റെ സുരക്ഷാ-പ്രതിരോധ മേഖലകള്ക്കും ഈ തദ്ദേശീയ ശൃംഖല വലിയ കരുത്താകും. വിദേശ ഉപഗ്രഹ കമ്പനികളെ ആശ്രയിക്കുന്നത് കുറയ്ക്കാന് ഇത് സഹായിക്കുമെന്ന് ഇന്-സ്പേസ് സര്ക്കാരിനെ അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ജിയോയുടെ ചില ഉപഗ്രഹങ്ങളില് പ്രതിരോധ ആവശ്യങ്ങള്ക്കുള്ള പേലോഡുകള് കൂടി ഉള്പ്പെടുത്തുന്ന കാര്യത്തില് സര്ക്കാരിന്റെ ഉന്നതതലത്തില് പ്രാഥമിക ചര്ച്ചകള് നടന്നു കഴിഞ്ഞു.
ഇന്-സ്പേസിന്റെ സാങ്കേതിക അനുമതി ലഭിച്ചതോടെ ജിയോയ്ക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തില് ഓര്ബിറ്റല് സ്ലോട്ടുകളും സ്പെക്ട്രവും സ്വന്തമാക്കാനുള്ള നീക്കങ്ങള്ക്ക് കേന്ദ്ര സര്ക്കാരിന്റെ പൂര്ണ്ണമായ നയതന്ത്ര പിന്തുണ ലഭിക്കും. ഇന്റര്നാഷണല് ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷന് യൂണിയനില് (ITU) ഫയലിംഗുകള് നടത്തുന്നതിനും മറ്റ് ആഗോള കമ്പനികളുമായി കോ-ഓര്ഡിനേഷന് നടത്തുന്നതിനും ജിയോ സര്ക്കാരിന്റെ സഹായം തേടിയിരുന്നു.
നിലവില് എലോണ് മസ്കിന്റെ സ്റ്റാര്ലിങ്കിന് ബഹിരാകാശത്ത് പതിനായിരത്തോളം ഉപഗ്രഹങ്ങളുണ്ട്. ഭാരതി ഗ്രൂപ്പിന് പങ്കാളിത്തമുള്ള വണ്വെബിന് (OneWeb) 600-ലധികം ഉപഗ്രഹങ്ങളുമുണ്ട്. ഈ രംഗത്തേക്കാണ് ഭീമന് ശേഷിയുമായി റിലയന്സ് ജിയോയും കടന്നുവരുന്നത്. തദ്ദേശീയമായ സാങ്കേതിക പരമാധികാരത്തിലേക്കും സുരക്ഷിതമായ കമ്മ്യൂണിക്കേഷന് ശൃംഖലയിലേക്കുമുള്ള ഇന്ത്യയുടെ വലിയൊരു ചുവടുവെപ്പായി മാറും ഈ പദ്ധതി.
Reliance Jio's mega plan to deploy 1,600 LEO satellites receives technical clearance from space regulator IN-SPACe, paving the way for India's first sovereign space internet network
Read DhanamOnline in English
Subscribe to Dhanam Magazine