ഇന്ധന പ്രതിസന്ധിക്ക് പരിഹാരമോ അതോ സാമൂഹിക ഒറ്റപ്പെടലോ? 'വര്‍ക്ക് ഫ്രം ഹോം' ആഹ്വാനത്തിന്‌ തണുപ്പന്‍ പ്രതികരണം, നിലപാട് വ്യക്തമാക്കി ശ്രീധര്‍ വെമ്പു

രാജ്യത്ത് രൂപപ്പെട്ട താല്‍ക്കാലിക ഇന്ധന പ്രതിസന്ധി മറികടക്കാന്‍ കോര്‍പ്പറേറ്റ് ജീവനക്കാര്‍ വര്‍ക്ക് ഫ്രം ഹോം (WFH) രീതിയിലേക്ക് മാറണമെന്ന് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി ആഹ്വാനം ചെയ്തതോടെ, റിമോട്ട് ജോലിയുടെ ഗുണദോഷങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ചര്‍ച്ചകള്‍ വീണ്ടും സജീവമായി.

ദിവസേനയുള്ള യാത്രയും ഇന്ധന ഉപഭോഗവും കുറയ്ക്കാന്‍ ഈ നീക്കം സഹായിക്കുമെങ്കിലും, ദീര്‍ഘകാലാടിസ്ഥാനത്തില്‍ ഇത് എത്രത്തോളം പ്രായോഗികമാണെന്ന ചോദ്യമാണ് സാമ്പത്തിക-സാമൂഹിക വിദഗ്ധര്‍ ഉയര്‍ത്തുന്നത്.

നേട്ടങ്ങള്‍ ഏറെ, പ്രത്യേകിച്ച് സാമ്പത്തിക രംഗത്ത്

ഒരു ജീവനക്കാരനെ സംബന്ധിച്ച് ഓഫീസ് സമയങ്ങളിലെ കടുത്ത ഗതാഗതക്കുരുക്കില്‍ നിന്നുള്ള മോചനമാണ് വര്‍ക്ക് ഫ്രം ഹോം നല്‍കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ആശ്വാസം.

സ്ഥിരമായി വീട്ടിലിരുന്ന് ജോലി ചെയ്യാനുള്ള അനുവാദം ലഭിക്കുന്നതോടെ മെട്രോ നഗരങ്ങളിലെ വലിയ വാടകയും ചെലവുകളും ഒഴിവാക്കി ജന്മനാടുകളിലേക്കും ചെറുകിട നഗരങ്ങളിലേക്കും മാറാന്‍ ജീവനക്കാര്‍ക്ക് സാധിക്കുന്നു.

കുട്ടികളുടെയോ മുതിര്‍ന്നവരുടെയോ പരിചരണം, വീട്ടുചുമതലകള്‍ എന്നിവ കാരണം മുന്‍പ് ജോലി ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടി വന്ന പ്രൊഫഷണലുകള്‍ക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് സ്ത്രീകള്‍ക്ക്, വീണ്ടും തൊഴില്‍ വിപണിയിലേക്ക് സജീവമായി കടന്നുവരാന്‍ ഇത് വഴിയൊരുക്കുന്നു.

കമ്പനികള്‍ക്കും നേട്ടമാണിത്. വലിയ ഓഫീസ് കെട്ടിടങ്ങളുടെ വാടക, വൈദ്യുതി, മറ്റ് അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങള്‍ എന്നിവയ്ക്കായി ചെലവാകുന്ന കോടിക്കണക്കിന് രൂപ ലാഭിക്കാന്‍ കോര്‍പ്പറേറ്റുകള്‍ക്കും ഇതിലൂടെ സാധിക്കുന്നുണ്ട്.

മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ദോഷങ്ങള്‍: ഗൗരവമായ ചിന്ത വേണം

എന്നാല്‍, വര്‍ക്ക് ഫ്രം ഹോം രീതി ശാശ്വതമായ ഒരു സംവിധാനമായി കാണുന്നതിന് പിന്നില്‍ വലിയ അപകടങ്ങളുണ്ടെന്ന് പഠനങ്ങള്‍ മുന്നറിയിപ്പ് നല്‍കുന്നു. മനുഷ്യന്‍ എക്കാലത്തും ഒരു സാമൂഹിക ജീവിയാണ്, ജോലി എന്നത് ടാസ്‌കുകള്‍ പൂര്‍ത്തിയാക്കുന്നതില്‍ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതല്ല; അത് മനുഷ്യരുടെ സാമൂഹിക ഇടപെടലുകളുടെ പ്രധാന വേദി കൂടിയാണ്.

ഓഫീസിലെ ചായ ഇടവേളകളും സഹപ്രവര്‍ത്തകരുമായി നേരിട്ടുള്ള ആശയവിനിമയങ്ങളും ഇല്ലാതാകുന്നത് ജീവനക്കാരില്‍ കടുത്ത ഒറ്റപ്പെടലിനും (Loneliness) മാനേജ്മെന്റ് തലത്തിലുള്ള അകല്‍ച്ചയ്ക്കും കാരണമാകുന്നു. ഡിജിറ്റല്‍ സ്‌ക്രീനുകള്‍ക്ക് മുന്നില്‍ മാത്രമായി ജീവിതം ഒതുങ്ങുന്നത് മാനസികാരോഗ്യത്തെ ദോഷകരമായി ബാധിക്കുന്നുണ്ട്.

ജോലിയും വ്യക്തിജീവിതവും തമ്മിലുള്ള അതിരുകള്‍ മായുന്നതിനും ഇതിടയാക്കും. വീട്ടിലിരുന്ന് ജോലി ചെയ്യുമ്പോള്‍ പലപ്പോഴും ജോലി സമയം കൃത്യമായി പാലിക്കാന്‍ കഴിയാതെ വരുന്നു. എപ്പോഴും ഓണ്‍ലൈനില്‍ ലഭ്യമായിരിക്കണം എന്ന സമ്മര്‍ദ്ദം ജീവനക്കാരുടെ വ്യക്തിജീവിതത്തെയും കുടുംബ സമാധാനത്തെയും തകര്‍ക്കുന്നതായി റിപ്പോര്‍ട്ടുകളുണ്ട്.

തുടക്കത്തില്‍ മികച്ച റിസള്‍ട്ട് തരുമെങ്കിലും, ദീര്‍ഘകാലാടിസ്ഥാനത്തില്‍ ടീം അംഗങ്ങള്‍ തമ്മിലുള്ള ഒത്തൊരുമയും (Teamwork) കമ്പനികളോടുള്ള ആത്മാര്‍ത്ഥതയും കുറയാന്‍ റിമോട്ട് വര്‍ക്ക് കാരണമാകുന്നുണ്ട്.

മാറ്റങ്ങള്‍ എളുപ്പത്തില്‍ തിരുത്താനാകുമോ?

ഒരു ഹ്രസ്വകാല പ്രതിസന്ധി ഘട്ടത്തില്‍ ഇന്ധന ഉപഭോഗം കുറയ്ക്കാനും രാജ്യത്തെ സാമ്പത്തിക അച്ചടക്കത്തിന് (Fuel austerity) താങ്ങാവാനും വര്‍ക്ക് ഫ്രം ഹോം മികച്ചൊരു ആയുധമാണ്. എന്നാല്‍ ഈ പ്രതിസന്ധി ഘട്ടം കഴിഞ്ഞാല്‍ ജീവനക്കാരെ വീണ്ടും ഓഫീസുകളിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരിക എന്നത് കമ്പനികള്‍ക്ക് വലിയ വെല്ലുവിളിയാകും. റിമോട്ട് വര്‍ക്കിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം ശീലിച്ച ജീവനക്കാര്‍ ഓഫീസുകളിലേക്ക് മടങ്ങാന്‍ വിമുഖത കാണിച്ചേക്കാം.

ചുരുക്കത്തില്‍, വര്‍ക്ക് ഫ്രം ഹോം താല്ക്കാലിക പ്രതിസന്ധികള്‍ക്കുള്ള ഒരു മികച്ച പ്രതിവിധിയാണെങ്കിലും, മനുഷ്യന്റെ സാമൂഹിക ആവശ്യങ്ങളെയും മാനസികാരോഗ്യത്തെയും പരിഗണിക്കാതെ ഇതിനെ ഒരു സ്ഥിരം തൊഴില്‍ സംസ്‌കാരമാക്കുന്നത് ദൂരവ്യാപകമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങള്‍ ഉണ്ടാക്കുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.

കമ്പനികള്‍ക്ക് തണുപ്പന്‍ പ്രതികരണം

പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ ആഹ്വാനത്തോട് തണുപ്പന്‍ പ്രതികരണവുമാണ് കോര്‍പ്പറേറ്റ് ലോകത്തു നിന്നുണ്ടായത്. കൂടുതല്‍ കമ്പനികളും നിലവില്‍ ഈ വിഷയത്തില്‍ 'കാത്തിരുന്ന് കാണുക' (Wait and Watch) എന്ന സമീപനമാണ് സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.

എന്നാല്‍, പ്രമുഖ ആഗോള ടെക് കമ്പനിയായ സോഹോയുടെ (Zoho) സഹസ്ഥാപകന്‍ ശ്രീധര്‍ വെമ്പു പരസ്യമായി ഈ വിഷയത്തില്‍ നിലപാട് വ്യക്തമാക്കി രംഗത്തെത്തി. സോഹോയില്‍ വര്‍ക്ക് ഫ്രം ഹോം സംവിധാനം ഇനി വിപുലീകരിക്കേണ്ടതില്ലെന്നാണ് തീരുമാനമെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.

സോഷ്യല്‍ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമായ എക്‌സിലൂടെയാണ് (X) ശ്രീധര്‍ വെമ്പു കമ്പനിയുടെ തീരുമാനം പങ്കുവെച്ചത്. സങ്കീര്‍ണ്ണമായ ബിസിനസ് പ്രശ്‌നങ്ങള്‍ക്കും ഗവേഷണ-വികസന പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ക്കും നേരിട്ടുള്ള ആശയവിനിമയമാണ് കൂടുതല്‍ ഫലപ്രദമെന്നാണ് കമ്പനിയുടെ ആഭ്യന്തര വിലയിരുത്തലില്‍ വ്യക്തമായതെന്ന് വെമ്പു പറഞ്ഞു.

'എന്റെ സ്വന്തം ഡെവലപ്മെന്റ് ടീമില്‍ ഞാന്‍ ഇത് അനുഭവിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുള്ളതാണ്. പ്രശ്‌നപരിഹാരത്തില്‍ ഏര്‍പ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ആളുകള്‍ നേരിട്ട് കാണാതിരിക്കുമ്പോള്‍ ആ പ്രശ്‌നങ്ങള്‍ പരിഹരിക്കാന്‍ കൂടുതല്‍ സമയമെടുക്കുന്നു. എന്നാല്‍ നേരിട്ടാകുമ്പോള്‍ ആശയവിനിമയം കൂടുതല്‍ സുഗമമാവുകയും മികച്ച പരിഹാരങ്ങള്‍ കണ്ടെത്താന്‍ സാധിക്കുകയും ചെയ്യും,' വെമ്പു എക്‌സില്‍ കുറിച്ചു. ടീമിലെ ഭൂരിഭാഗം പേരുടെയും അഭിപ്രായം കണക്കിലെടുത്താണ് ഡബ്ല്യുഎഫ്എച്ച് വിപുലീകരിക്കേണ്ടെന്ന അന്തിമ തീരുമാനത്തില്‍ എത്തിയതെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്തു.

ഇന്ധനം ലാഭിക്കാന്‍ ബദല്‍ മാര്‍ഗങ്ങള്‍

പ്രധാനമന്ത്രി ഉയര്‍ത്തിയ ആശങ്കകളെ മാനിക്കുന്നുവെന്നും എന്നാല്‍ അതിനായി വര്‍ക്ക് ഫ്രം ഹോമിന് പകരം മറ്റ് ബദല്‍ മാര്‍ഗങ്ങളാണ് സോഹോ നടപ്പാക്കുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി കമ്പനി കാന്റീനുകളില്‍ ഇലക്ട്രിക് കുക്കിംഗ് സംവിധാനം ഏര്‍പ്പെടുത്തും. കൂടാതെ ജീവനക്കാരുടെ യാത്രയ്ക്കായി ഇലക്ട്രിക് ബസ് സര്‍വീസുകള്‍ (Electric bus fleets) ആരംഭിക്കുമെന്നും സൗരോര്‍ജ്ജ പദ്ധതികളില്‍ (Solar energy) ഇതിനകം തന്നെ കമ്പനി വന്‍ നിക്ഷേപം നടത്തിയിട്ടുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം അറിയിച്ചു.

ഇന്ധന ലാഭത്തിനും ചെലവ് നിയന്ത്രണത്തിനും റിമോട്ട് ജോലി താല്‍ക്കാലിക പരിഹാരമായേക്കാം. എന്നാല്‍ മനുഷ്യന്റെ സാമൂഹിക ആവശ്യങ്ങളെയും മാനസികാരോഗ്യത്തെയും തൊഴില്‍ സംസ്കാരത്തെയും ബാധിക്കുന്ന ദീര്‍ഘകാല പ്രത്യാഘാതങ്ങള്‍ കണക്കിലെടുക്കാതെയുള്ള പൂര്‍ണമായ വര്‍ക്ക് ഫ്രം ഹോം മാറ്റം, ഭാവിയില്‍ പുതിയ വെല്ലുവിളികള്‍ക്ക് വഴിവെക്കാമെന്നാണ് വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തല്‍.

Debate around work from home resurfaces as India explores fuel-saving measures, while experts and corporate leaders weigh productivity gains against social and mental health concerns.