ബാറ്ററി സ്റ്റോറേജ് പദ്ധതികൾ നീളുന്നു; കേരളത്തിന്റെ രാത്രികാല വൈദ്യുതി പ്രതിസന്ധിക്ക് പരിഹാരം എന്ന്?

അത്യുഷ്ണം അനുഭവപ്പെടുന്ന രാത്രികളിൽ കടുത്ത വൈദ്യുതി ക്ഷാമം നേരിടുന്ന കേരളത്തിന്, പ്രതിസന്ധി പരിഹരിക്കാനുള്ള ഏറ്റവും പ്രതീക്ഷയേകുന്ന മാർ​ഗങ്ങളിലൊന്നാണ് ബാറ്ററി എനർജി സ്റ്റോറേജ് പദ്ധതികൾ (BESS). പീക്ക് സമയത്തെ ആവശ്യകത നിറവേറ്റാൻ കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ വൈദ്യുതി ലഭ്യമാക്കാൻ ഇവ സഹായിക്കുമെങ്കിലും, നിർദ്ദിഷ്ട സമയപരിധിക്കുള്ളിൽ ബി.ഇ.എസ്.എസ് പദ്ധതികൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ സാധിക്കാത്തത് ഗ്രിഡ് മാനേജ്‌മെന്റിനെ വീണ്ടും പ്രതിസന്ധിയിലാക്കുന്നു. കേവലം സംഭരണ സംവിധാനങ്ങൾ കൊണ്ടുമാത്രം സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ദീർഘകാല ഊർജ്ജ സുരക്ഷ പൂർണ്ണമാകുമോ എന്ന ചോദ്യവും ഇവിടെ പ്രസക്തമാണ്.

എന്താണ് പ്രതിസന്ധിക്ക് കാരണം?

എൽ-നിനോ പ്രതിഭാസത്തെ തുടർന്ന് ഒന്നിലധികം വെല്ലുവിളികൾ ഒരുമിച്ച് എത്തിയതിലൂടെ ലഭ്യത ഉറപ്പാക്കാൻ കഴിയാത്തതും മറുവശത്ത് അപ്രതീക്ഷിതമായി പീക്ക് സമയത്തെ ആവശ്യകത ഉയർന്നതുമാണ് കേരളത്തിലെ രാത്രികാല വൈദ്യുതി പ്രതിസന്ധിക്ക് പിന്നിലുള്ള മുഖ്യ ഘടകങ്ങൾ. എൽ-നിനോ കാരണം കേരളത്തിലെ മൺസൂൺ മഴയിൽ കുറവുണ്ടാകുകയും അതുവഴി ഡാമുകളിലെ ജലനിരപ്പ് താഴാനും ഇടയാക്കി. എന്നാൽ എൽ-നിനോ മൂലം ഉത്തരേന്ത്യയിലെ കൽക്കരി ഖനന മേഖലകളിൽ ശക്തമായ മഴ ഉണ്ടായതിനെ തുടർന്ന് ഉത്പാദനം ചുരുങ്ങി.

ഇതിനൊപ്പം രാത്രികാലങ്ങളിൽ വൈദ്യുതി ഉപഭോഗം ഉയർന്നതോടെ ഗ്രിഡിന്റെ സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡം (ഫ്രീക്വൻസി) താഴ്ന്നു. ഇതേത്തുടർന്ന് ദക്ഷിണ മേഖല ലോഡ് ഡെസ്പാച്ച് സെന്റർ ഗ്രിഡ് സുരക്ഷിതമാക്കാൻ നേരിട്ട് ഇടപെട്ടു. കെ.എസ്.ഇ.ബിക്ക് പീക്ക് സമയത്തേക്ക് ഹ്രസ്വകാല കരാറുകളില്ലാത്തതും തിരിച്ചടിയായി. തെക്കേ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും ആവശ്യകത ഉയർന്നതിനാൽ പവർ എക്സ്‌ചേഞ്ചിൽ നിന്നും വൈദ്യുതി ലഭ്യമല്ലാതായതോടെ സംസ്ഥാനം ഒന്നിലധികം തവണ പവർകട്ടിലേക്ക് നീങ്ങുകയായിരുന്നു.

BESS പദ്ധതികൾ: പ്രതീക്ഷകളും യാഥാർത്ഥ്യവും

പകൽ സമയത്ത് സോളാറിൽ നിന്നും മറ്റും ലഭിക്കുന്ന അധിക വൈദ്യുതി സംഭരിച്ചു വെച്ച്, രാത്രിയിലെ ഉയർന്ന ആവശ്യകതയുള്ള സമയത്ത് ഗ്രിഡിലേക്ക് നൽകുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ കെ.എസ്.ഇ.ബി അരഡസനോളം ബാറ്ററി സ്റ്റോറേജ് പദ്ധതികൾ (BESS) ആസൂത്രണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

• 250 മെ​ഗാവാട്ടിന്റെ 5 പദ്ധതികൾ: മൈലാട്ടി (125 MW), ശ്രീകണ്ഠപുരം (40 MW), പോത്തൻകോട് (40 MW), അരീക്കോട് (30 MW), മുള്ളേരിയ (15 MW) എന്നിവിടങ്ങളിലായി ആരംഭിക്കുന്ന 5 ബാറ്ററി സ്റ്റോറേജ് പദ്ധതികളും 2026 ഒക്ടോബറിൽ പൂർത്തിയാകേണ്ടതായിരുന്നു. എന്നാൽ നിലവിലെ നിർമാണ പുരോ​ഗതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ 2026 നവംബർ - ഡിസംബറോടെ മാത്രമേ ഈ പദ്ധതികൾ പ്രവർത്തനക്ഷമമാകൂ എന്നാണ് കെ.എസ്.ഇ.ബി വൃത്തങ്ങളിൽ നിന്നും ലഭിക്കുന്ന സൂചന.

• ബ്രഹ്മപുരം ബി.ഇ.എസ്.എസ് പദ്ധതി: 250 മെ​ഗാവാട്ടിന്റെ സംഭരണ ശേഷിയുള്ള ഈ പദ്ധതി എൻ.ടി.പി.സി (NVVN), ശ്രേയസ് എൽ.എഫ്.പി എനർജി എന്നിവയുടെ സംയുക്ത പങ്കാളിത്തത്തിലാണ് നടപ്പാക്കുന്നത്. കേന്ദ്ര പവർ സിസ്റ്റം ഡെവലപ്‌മെന്റ് ഫണ്ട് (PSDF) വഴി 90 കോടി രൂപയോളം വയബിലിറ്റി ​ഗ്യാപ് ഫണ്ട് (VGF) ലഭിക്കുന്ന ഈ വൻകിട ബി.ഇ.എസ്.എസ് പദ്ധതിയുടെ പൂർത്തീകരണം 2027 സെപ്റ്റംബറിലേക്കാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.

യൂണിറ്റിന് ഏകദേശം 7 രൂപ നിരക്കിൽ ബാറ്ററി സംഭരണം സാധ്യമാകുന്നത്, റിയൽ ടൈം വിപണിയിലെ 10-14 രൂപയെന്ന ഉയർന്ന നിരക്കിനെ അപേക്ഷിച്ച് സാമ്പത്തിക ലാഭമുണ്ടാക്കുമെന്നത് ആശ്വാസകരമാണ്. എങ്കിലും, സംഭരണ സംവിധാനങ്ങൾ വൈദ്യുതിയെ ഒരു സമയത്തുനിന്ന് മറ്റൊരു സമയത്തേക്ക് മാറ്റുന്നു എന്നല്ലാതെ പുതിയതായി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നില്ല. കേരളം സ്വന്തമായി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന വൈദ്യുതിയുടെ അളവ് വളരെ കുറവായതിനാൽ ബി.ഇ.എസ്.എസ് സംവിധാനങ്ങൾ പ്രതിസന്ധിക്ക് പൂർണ്ണപരിഹാരമല്ല.

വി-2-ജി: സാധ്യതകളും തടസ്സങ്ങളും

ഇലക്ട്രിക് വാഹനങ്ങളിൽ നിന്ന് ഗ്രിഡിലേക്ക് തിരിച്ച് വൈദ്യുതി നൽകുന്ന 'വെഹിക്കിൾ-ടു-ഗ്രിഡ്' (V2G) പൈലറ്റ് പ്രോജക്റ്റിനായി ഐ.ഐ.ടി ബോംബെയുമായി കെ.എസ്.ഇ.ബി കരാർ ഒപ്പിട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഇതൊരു സാധ്യതാ പഠനഘട്ടത്തിൽ ഒതുങ്ങുകയാണ്. സാധ്യതകളേക്കാളും നിലവിൽ പ്രായോ​ഗിക വെല്ലുവിളികളാണ് ഈ പദ്ധതിക്ക് മുന്നിൽ കൂടുതലായുള്ളത്. ബൈഡയറക്ഷണൽ ചാർജറുകളുടെ ഉയർന്ന വില, വിവിധ വാഹനങ്ങളുടെ സാങ്കേതിക അനുയോജ്യതയിലെ കുറവ്, വാഹന ബാറ്ററികളുടെ വാറന്റി സംബന്ധിച്ച അനിശ്ചിതത്വം എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന പ്രായോഗിക തടസ്സങ്ങൾ.

ചുരുക്കത്തിൽ ഊർജ്ജ സംഭരണ പദ്ധതികൾ വരാനിരിക്കുന്ന നിർണായക ചുവടുവെപ്പുകളാണെങ്കിലും, സ്വന്തം നിലയിൽ പ്രാദേശിക ഉൽപ്പാദനം വർദ്ധിപ്പിക്കാതെ കേരളത്തിന് ദീർഘകാല ഊർജ്ജ സുരക്ഷ കൈവരിക്കാനാകില്ല. ഭാവിയിലെ ആവശ്യകത മുൻകൂട്ടി കണ്ട് ഉചിതമായ പവർ പർച്ചേസ് കരാറുകളും അടിസ്ഥാനസൗകര്യ വികസനവും നടപ്പിലാക്കേണ്ടത് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിന് അത്യാവശ്യമാണ്.