കുടുംബാംഗങ്ങളുടെ (ജീവിതപങ്കാളി, മക്കൾ, മാതാപിതാക്കൾ) പേരിൽ സ്വത്ത് വാങ്ങുന്നത് സാമ്പത്തിക ആസൂത്രണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഇന്ത്യയിൽ സാധാരണമാണ്. എന്നാൽ, പണം മുടക്കുന്ന ആളും ആധാരത്തിൽ (Sale deed) ഉടമസ്ഥനായി പേരുള്ള ആളും വ്യത്യസ്തരാകുമ്പോൾ ആദായനികുതി അധികൃതർ ഇത് സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിക്കുകയും ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ ബിനാമി നിയമപ്രകാരം (Benami Law) നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തേക്കാം.
1988-ലെ ബിനാമി സ്വത്ത് ഇടപാട് നിരോധന നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 2(9) പ്രകാരം, വെളിപ്പെടുത്തിയ വരുമാന സ്രോതസുകളിൽ നിന്നുള്ള പണം ഉപയോഗിച്ച് ജീവിതപങ്കാളിയുടെയോ മക്കളുടെയോ പേരിൽ വാങ്ങുന്ന സ്വത്തുക്കളെ ബിനാമി നിയമത്തിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ സഹോദരങ്ങൾ, മാതാപിതാക്കൾ, മക്കൾ എന്നിവരുമായി ചേർന്ന് കൂട്ടുടമസ്ഥതയിൽ (Co-owner) വാങ്ങുന്ന വസ്തുക്കൾക്കും ഈ ഇളവ് ബാധകമാണ്. എന്നാൽ കസിൻസ്, സുഹൃത്തുക്കൾ എന്നിവരുടെ പേരിൽ നടത്തുന്ന ഇടപാടുകൾക്ക് ഈ നിയമപരമായ സംരക്ഷണം ലഭിക്കില്ല.
നികുതി അപകടസാധ്യതകളും ശിക്ഷയും: വസ്തു വാങ്ങാൻ ഉപയോഗിച്ച പണത്തിന്റെ ഉറവിടം വ്യക്തമാക്കാൻ സാധിച്ചില്ലെങ്കിൽ ആദായനികുതി നിയമപ്രകാരം ഉയർന്ന നികുതിയും നടപടികളും നേരിടേണ്ടി വരും. ഇടപാട് ബിനാമിയാണെന്ന് തെളിഞ്ഞാൽ അധികാരികൾക്ക് വസ്തു കണ്ടുകെട്ടാനും (Confiscation) കടുത്ത പ്രോസിക്യൂഷൻ നടപടികളും സാമ്പത്തിക പിഴയും ചുമത്താനും അധികാരമുണ്ട്.
നിയമസങ്കീർണതകൾ ഒഴിവാക്കാൻ താഴെ പറയുന്ന രേഖകൾ കരുതേണ്ടതുണ്ട്:
വിഹിതവും ഉടമസ്ഥതയും കൃത്യമായി വ്യക്തമാക്കുന്ന വിലയാധാരം.
പണത്തിന്റെ ഉറവിടവും കൈമാറ്റവും തെളിയിക്കുന്ന ബാങ്ക് രേഖകളും സാമ്പത്തിക രേഖകളും.
നൽകിയ പണം വായ്പയാണോ അതോ സമ്മാനമാണോ (Gift/Loan) എന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക രേഖകൾ.
ഭവന വായ്പാ തിരിച്ചടവ് രേഖകൾ (EMI), പ്രോപ്പർട്ടി ടാക്സ് രസീതുകൾ.